Przejdź do treści
Logo KRN Zadzwoń: 792 400 601

Reprezentacja · świadome upoważnienie

Pełnomocnictwo notarialne. Forma i zakres mają znaczenie

Nie możesz osobiście podpisać umowy albo załatwić określonej sprawy? Pełnomocnictwo może pozwolić działać innej osobie w Twoim imieniu. Najważniejsze jest precyzyjne określenie, do czego ją upoważniasz.

Poradnik kancelarii w Bielsku-Białej · Opracowano

Akt notarialny czy poświadczenie podpisu?

Pełnomocnictwo jest upoważnieniem do działania w imieniu mocodawcy. Czynność dokonana przez pełnomocnika w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla osoby reprezentowanej. Nie każdą czynność można jednak wykonać przez przedstawiciela — przykładowo testament sporządza się osobiście.

Zgodnie z art. 99 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli ważność czynności wymaga formy szczególnej, pełnomocnictwo do niej powinno mieć tę samą formę. Dlatego pełnomocnictwo do sprzedaży lub nabycia własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego. Sam podpis poświadczony przez notariusza nie zastąpi w tej sytuacji aktu.

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje czynności zwykłego zarządu i wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Do czynności przekraczających ten zakres potrzebne jest odpowiednio określone umocowanie rodzajowe albo do konkretnej czynności. Przepisy szczególne mogą ustanawiać dalsze wymagania, dlatego nie warto zakładać, że jedno „pełnomocnictwo do wszystkiego” wystarczy wszędzie.

Jakie informacje przygotować?

Przed wizytą ustal:
  • dane mocodawcy i pełnomocnika pozwalające ich jednoznacznie oznaczyć, w tym numer PESEL, jeśli jest nadany;
  • jaką czynność lub grupę czynności ma wykonywać pełnomocnik;
  • dane przedmiotu czynności, np. numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • ewentualne ograniczenia, np. cenę minimalną, sposób rozliczenia czy termin obowiązywania;
  • czy pełnomocnik ma móc ustanawiać dalszych pełnomocników;
  • czy mogą wystąpić sytuacje reprezentowania obu stron albo zawierania umowy przez pełnomocnika z samym sobą;
  • gdzie dokument będzie używany i czy odbiorca przekazał szczególne wymagania.

Jeżeli pełnomocnictwo ma obejmować sprzedaż, warto osobno omówić upoważnienie do uzgodnienia ceny, odbioru zapłaty, wydania rzeczy i złożenia dodatkowych oświadczeń. Umocowanie do podpisania jednej umowy nie musi obejmować wszystkich czynności towarzyszących.

Dokument dla banku lub do użycia za granicą? Przekaż kancelarii wymagania odbiorcy przed wizytą. Zagraniczne użycie może wymagać tłumaczenia, apostille albo legalizacji, zależnie od państwa, rodzaju dokumentu i umów międzynarodowych.

Kto przychodzi do notariusza?

Przy udzielaniu pełnomocnictwa przez osobę fizyczną co do zasady stawia się mocodawca; obecność pełnomocnika zazwyczaj nie jest potrzebna. Mocodawca powinien mieć ważny dokument tożsamości oraz dane potrzebne do ustalenia treści umocowania.

Przy pełnomocnictwie do nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości i innych praw wymienionych w art. 85a Prawa o notariacie zastrzeżony PESEL mocodawcy będącego osobą fizyczną stanowi przeszkodę w dokonaniu czynności. Przy działaniu za spółkę trzeba dodatkowo ustalić zasady reprezentacji i wymagane dokumenty.

Pełnomocnictwo co do zasady można odwołać w każdym czasie, choć ustawa przewiduje wyjątki związane ze stosunkiem prawnym będącym podstawą umocowania. Po wygaśnięciu umocowania pełnomocnik powinien zwrócić dokument. Sposób zawiadomienia pełnomocnika i zainteresowanych instytucji warto ustalić tak, by ograniczyć ryzyko dalszego posługiwania się dokumentem.

Koszt zależy od formy i zakresu czynności oraz liczby wypisów. Pełnomocnictwo w formie aktu i samo poświadczenie podpisu to różne czynności, więc nie należy porównywać ich wyłącznie na podstawie nazwy dokumentu.

Ile kosztuje pełnomocnictwo notarialne?

Wynagrodzenie notariusza jest uzgadniane z klientem w granicach określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, z uwzględnieniem obowiązujących zmian.

Łączny koszt zależy od wymaganej formy i zakresu pełnomocnictwa oraz liczby i objętości wypisów. Do wynagrodzenia dolicza się należny VAT. Tłumaczenie, apostille lub legalizacja, jeżeli są potrzebne, mogą wiązać się z odrębnymi kosztami. Opisz planowane umocowanie przed wizytą, aby kancelaria mogła określić zakres czynności i opłat.

Samo poświadczenie podpisu na pełnomocnictwie jest inną czynnością niż sporządzenie aktu i nie zastępuje go, gdy prawo wymaga tej formy.

Najczęstsze pytania

Czy pełnomocnikiem musi być członek rodziny?

Nie ma takiego ogólnego wymogu. Należy jednak wybrać osobę godną zaufania i sprawdzić, czy przepisy dotyczące danej czynności nie wprowadzają szczególnych ograniczeń.

Czy pełnomocnik może sprzedać nieruchomość samemu sobie?

Co do zasady art. 108 Kodeksu cywilnego ogranicza takie działanie oraz reprezentowanie obu stron. Ustawa przewiduje wyjątki, m.in. gdy co innego wynika z treści pełnomocnictwa. Taką sytuację trzeba wyraźnie omówić, a nie zakładać, że obejmuje ją zwykłe umocowanie.

Czy skan wystarczy do podpisania aktu?

Nie należy tego zakładać. Kancelaria dokonująca właściwej czynności musi zweryfikować umocowanie i dokument. Wcześniejszy skan może służyć przygotowaniu sprawy, ale nie zastępuje automatycznie wymaganego dokumentu przy podpisaniu.

Podstawy prawne i źródła

Materiał informacyjny, nie indywidualna porada prawna. Wymaganą formę i zakres pełnomocnictwa należy dopasować do konkretnej czynności i przepisów szczególnych.

Powiedz, do czego potrzebujesz pełnomocnictwa

Pomoże to ustalić właściwą formę i dane potrzebne do wizyty w kancelarii przy ul. Cyniarskiej 36/109 w Bielsku-Białej.