Nieruchomości · przygotowanie do wizyty
Sprzedaż nieruchomości u notariusza. Jak się przygotować?
Sprzedajesz mieszkanie, dom lub działkę? Zanim ustalisz termin podpisania aktu, warto uporządkować dokumenty oraz uzgodnić sposób zapłaty i wydania nieruchomości.
Dlaczego sprzedaż wymaga aktu notarialnego?
Przez umowę sprzedaży sprzedający zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać, a kupujący — odebrać rzecz i zapłacić cenę. W przypadku nieruchomości umowa zobowiązująca do przeniesienia własności oraz umowa przenosząca własność wymagają formy aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego).
Akt notarialny jest dokumentem sporządzanym przez notariusza według zasad określonych w Prawie o notariacie. Notariusz ustala tożsamość uczestników, wyjaśnia skutki prawne czynności i czuwa nad należytym zabezpieczeniem praw oraz słusznych interesów stron i innych osób, dla których czynność może powodować skutki prawne. Przed podpisaniem akt jest odczytywany.
Odrębnych przepisów wymaga sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub prawa użytkowania wieczystego. Także te transakcje wymagają aktu notarialnego — przy pierwszym kontakcie wskaż, jakie dokładnie prawo jest przedmiotem sprzedaży.
Jakie dokumenty przygotować?
Nie istnieje jedna lista odpowiednia dla każdego mieszkania czy gruntu. Znaczenie mają m.in. sposób nabycia, stan księgi wieczystej, hipoteka, stan cywilny stron i finansowanie zakupu.
- dane sprzedających i kupujących oraz informacje o ich stanie cywilnym i ustroju majątkowym;
- numer księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona;
- dokument stanowiący podstawę nabycia, np. wypis aktu notarialnego, prawomocne postanowienie sądu lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia;
- uzgodnioną cenę, sposób i terminy płatności oraz termin wydania nieruchomości;
- informację o kredycie, obciążeniach, najmie i ewentualnym działaniu przez pełnomocnika.
W zależności od sprawy potrzebne mogą być dokumenty banku, dokumenty geodezyjne i planistyczne, dokumenty spółdzielni albo zaświadczenia podatkowe w przypadkach wskazanych w ustawie. Świadectwo charakterystyki energetycznej przekazuje się nabywcy, gdy wymagają tego przepisy. Zaświadczenia o zameldowaniu czy rozliczeniach ze wspólnotą nie są uniwersalnym warunkiem każdej sprzedaży — ich znaczenie trzeba ustalić dla konkretnej transakcji.
Pamiętaj o tożsamości i PESEL. Na wizytę zabierz ważny dokument tożsamości. Przy czynnościach objętych art. 85a Prawa o notariacie, w tym sprzedaży nieruchomości, zastrzeżony PESEL osoby fizycznej będącej stroną uniemożliwia dokonanie czynności. Uzgodnij z kancelarią przygotowanie do wizyty.
Od pierwszego kontaktu do podpisania
- Opisz transakcję. Kancelaria wskaże potrzebne dokumenty i informacje.
- Ustal szczegóły. Przed podpisaniem należy wyjaśnić kwestie płatności, obciążeń, wydania nieruchomości i reprezentacji stron.
- Zapoznaj się z aktem. Podczas odczytania można zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Po podpisaniu strony otrzymują wypisy; oryginał pozostaje w dokumentacji notarialnej.
Ile kosztuje sprzedaż mieszkania u notariusza?
Wynagrodzenie notariusza jest uzgadniane z klientem w granicach określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, z uwzględnieniem obowiązujących zmian.
Wysokość wynagrodzenia zależy m.in. od rodzaju i wartości sprzedawanego prawa oraz zakresu czynności. Do taksy dolicza się należny VAT. Na całkowity koszt mogą składać się również wypisy, złożenie wniosku wieczystoksięgowego, opłaty sądowe i podatki. Nie każda transakcja jest opodatkowana tak samo.
Opłata sądowa za wpis jest odrębna od wynagrodzenia za złożenie wniosku. Aby ustalić łączny koszt, przekaż kancelarii numer księgi wieczystej, wartość i opis planowanej transakcji oraz informacje o dodatkowych czynnościach, np. ustanowieniu hipoteki.
Najczęstsze pytania
Czy umowa przedwstępna musi być notarialna?
Co do zasady nie, ale forma ma znaczenie dla skutków umowy. Umowa przedwstępna spełniająca wymagania co do formy umowy przyrzeczonej może umożliwiać dochodzenie jej zawarcia. Zasady te wynikają z art. 389–390 Kodeksu cywilnego. Przed podpisaniem warto omówić różnicę między zadatkiem a zaliczką.
Czy można sprzedać mieszkanie obciążone hipoteką?
Sama hipoteka nie wyklucza sprzedaży. Trzeba jednak uzgodnić sposób rozliczenia zadłużenia i warunki wykreślenia hipoteki. Zakres dokumentów bankowych zależy od sytuacji i ustaleń stron.
Czy ktoś może podpisać umowę za mnie?
Możliwe jest działanie przez właściwie umocowanego pełnomocnika. Pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości wymaga aktu notarialnego. Przeczytaj jak przygotować pełnomocnictwo.
Podstawy prawne i źródła
- Kodeks cywilny — art. 99, 158, 389–390 i 535.
- Prawo o notariacie — art. 2, 80, 85–85a, 92 i 94.
- Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych — art. 17² ust. 4.
- Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków — art. 11.
Materiał informacyjny, nie indywidualna porada prawna. Lista dokumentów i skutki podatkowe wymagają ustalenia dla konkretnej sprawy; znaczenie może mieć także data czynności.